Vroeg opstaan, kun je dat leren?

Early rising

In een vorige post heb ik beschreven dat het voordelen kan hebben om vroeg op te staan. Maar hoe wordt je nu een ‘early riser’. Toen ik vorige week om 6:30 uur in de trein zat kon ik mezelf een antwoord geven: een belangrijke afspraak erg vroeg plannen. Je kunt dan niet anders dan de wekker op half

zes te zetten. Maar de ochtenden dat je geen belangrijke bespreking hebt dan?

De clue is om direct je bed uit te gaan nadat je de wekker hebt gehoord, niet nog even blijven liggen dommelen. Dommelen lijkt erg aantrekkelijk, maar dat kwartiertje extra slaap dat je daardoor krijgt is niet zo goed van kwaliteit. Het is meer een halfslaap. Wanneer je dat kwartiertje slaap nog nodig hebt heb je niet voldoende geslapen.

Daarmee kom ik op het volgende punt: vroeg opstaan betekent ook op tijd naar bed gaan. Op dit punt gaat het bij mij meestal mis. Maar wil je om bijvoorbeeld half zes opstaan dan moet je (afhankelijk van je slaapbehoefte) toch wel rond tien uur – half elf gaan slapen. Mij lukt dat zelden. Ik ga graag nog even lezen of wat internetten en voordat ik het weet is het twaalf uur geweest. Erg veel doe ik dan niet meer.

Steve Pavlina, bekend om zijn publicaties over zelfontwikkeling geeft aan dat vroeg opstaan makkelijk te leren is. Maar je moet wel de juiste strategie hanteren. Er zijn eigenlijk twee manieren om te bepalen wanneer en hoe lang je moet slapen. De eerste: op een vast tijdstip naar bed gaan en op een vast tijdstip opstaan. Dit model gaat ervan uit dat je behoefte aan slaap iedere dag gelijk is. En dat is niet zo, de ene dag ben je vermoeider dan een andere dag. Het tweede model gaat ervan uit dat je lichaam aangeeft wanneer je uitgerust bent en dat je dus opstaat wanneer je uit jezelf wakker wordt. Uit ervaringen blijkt dat je op deze manier 10 tot 15 uur per week meer slaapt, dan wanneer je de wekker zet. Je kunt je afvragen of je lichaam dan het optimale aantal uren slaap aangeeft, of het maximale aantal. Pavlina geeft aan dat er een derde strategie is die beter werkt: op een vast tijdstip opstaan (7 dagen per week op hetzelfde tijdstip) en naar bed gaan wanneer je slaap hebt. Dit laatste tijdstip kan dus erg variëren. Wanneer je de avond ervoor te laat naar bed bent gegaan en te weinig hebt geslapen dan compenseert zich dat de dag erna wel: je bent dan de dag daarna vermoeider en gaat automatisch eerder naar bed.

Ok, de tijden zijn nu duidelijk. Nu het lastigste deel, het opstaan zelf, De kunst is om niet na te denken, maar direct naast je bed te gaan staan. Op het moment dat je opgestaan bent is het grootste leed geleden. Wanneer je gaat nadenken ga je afwegen waarom het aantrekkelijker is om te blijven liggen, waarom het beter is om nog even te slapen. Het nadenken moet je uitschakelen. Het vergt zelfdiscipline. In een volgende post ga ik hier op verder.